ROBOTUN ATASI EB-UL-İZ KİMDİR ?  12. Yüzyıl'ın başlarında Avrupa'da kurulan engizisyon mahkemelerinin çağın bilginlerini şeytan icadı fikirlerle dine karşı geldikleri gerekçesi ile yargıladığı ve yakarak ölüme gönderdikleri bir dönemde, 1183 yılında Anadolu Selçukluları Artukoğulları adı ile bir devlet kurmuş ve Diyarbakır'ı başkent yapmışlardı. Diyarbakır, Güney, Doğu ve Batı yollarının tam ortasında, çok önemli bir kültür ve bilim merkezi görevini üstlenmişti. Bu dönemde, çağın en ünlü bilginleri saraya davet edilmiş, onlara bilim ve teknolojide buluşlarını kolaylıkla ortaya koyabilecekleri her türlü imkan sağlanmıştı.  İşte bu dönemde, Mardin'in bugünkü Cizre ilçesinde yaşamını otomatik sistemler icad etmeye adamış Abdülaziz bin Razzaz (Cizreli Eb-Ul-İz) da sarayda sağlanan imkanlardan yararlanmış ve tam 25 yıl saray himayesinde bilim ürettikten sonra 1206 yılında kaleme aldığı el yazması eserinde şöyle diyordu: "...Bir gün yaptığım makinelerden birini Sultan'a göstermişti. O, işimi büyük bir ilgi ile inceledi ve 'Dünyada eşi bulunmayan birşey aptın. Emeğin boşa gitmeyecektir. Bana, bütün yaptıklarını içine alan ve gösteren bir kitap yaz...' dedi. Ben de bütün gücümü kullanarak bu kitabı yazdım ve kendilerine sundum.." (Devamı sonraki sayımızda) Eb-Ul-İz buluşlarına bir örnek: "Otomatik Abdest Alma Makinesi". Şekilde görülen sütunlar üzerine oturtulmuş olan büyük bir su deposu vardır. Selçuklu Sultanı abdest almak için robotun önüne doğru geldiğinde,sağdaki sütun içindeki valf açılarak, bu deponun içindeki su, sütunun içinden geçip robot adamın alt bölümünde yer alan havuz bölmesine boşalmaktadır. Aşağıdaki havuza gelen su, bu havuz içinde yeralan şamandırayı harekete geçirir. Samandıra yukarı doğru yükselirken, sütunlar arasında bulunan robot adamın sağ koluna hareketi iletir. Robot adam, bu şekilde sağ elinde bulunan ibriği öne doğru eğmekte, bu sırada ince bir kanal ile depodan ibriğe dolan su, ibriğin ağzından Sultan'ın eline dökülmektedir.  Sultan abdest almayı tamamlayarak bir adım geri çekildiğinde, alt depodan su tahliye edilerek, robotun sağ kolu yeniden eski konumuna gelir ve ibrik yukarı kaldırılır. Bu hareketle ters olarak çalışan diğer mekanizma, bu kez robot adamın sol kolunu öne doğru uzatmasını sağlar. Bu elinde tuttuğu havlu ve tarağı Sultan'a sunan robot görevini tamamlamıştır artık.