LOGISTURKODIA : Bilişimci Ansiklopedisi
 
 BELLEK TEKNOLOJİLERİ
 Bu döküman LOGISTURK PC Eurosia Eğitim ve Yayınlar Birimi tarafından bayilerimiz ve bilgisayar kullanıcılarımızı bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
 
 Bilgisayarın temel yapı taşı : Bellek Nedir?
 Kısaca; bilgisayarda çalıştırılmakta olan program kodunun ve işlenen bilgilerin belirli bir süre için tutulduğu elektronik ortamlar olarak tarif edeceğimiz bellek (=hafıza, =memory), sektör bireylerimiz arasında belki de en fazla telaffuz edilmesine rağmen en noksan bilgilendiğimiz temel bilşenlerden biridir. Muhtemelen fazla da uzun olmayan bir zamanı birlikte yaşadıktan sonra, çocuklarımız yazdıklarımızı fazlaca fosilleşmiş bulacak olsalar da, ülkemiz bilişimcilerinin mevcut teknolojiler konusundaki bilgi eksikliklerini tamamlamak için elimizden geleni yapmayı kendimize asli görev sayıyoruz.
 Bilgisayarlarımız temel olarak iki elektronik bellek türünü kullanırlar: Ana bellek ve Cache bellek. Literatürümüzdeki tam karşılığı "Dynamic Random Access Memory" (DRAM) olan ana bellek, özellikle bilgisayar tarafından çalıştırılmakta olan program ve işlenen verinin (data) ana yapısını tutan hafıza bölgesi olarak ifade edilebilir. Günümüzde bu bellekler oldukça ucuz olmalarına karşın ikinci tip belleklere göre yavaş oldukları gözlemlenir. "Static Random Access Memory" (SRAM) olarak tabir edilen Cache bellekler ise halen çok küçük kapasitelerine karşın maliyetleri DRAM'lere göre oldukça yüksektir. İşlemcinin (CPU) iç yapısında yer alması nedeni ile cache bellek'in işlem zamanı oldukça kısadır. İşlemci her bir iş için anakartın üzerinde bulunan DRAM belleklere kadar ulaşmaktansa kendi iç yapısında olan ve doğal olarak yüksek hızda kullanabildiği Cache bellek üzerinden temel görevlerini yürüterek performans elde eder.
 Çok basit olarak, birim kapasite maliyetinin çok yüksek olmasından dolayı oldukça sınırlı büyüklükte kalan cache bellek, işlemcinin o anda yürüttüğü program kodunu ve işlediği bilgiyi anlık olarak tutan "tampon" bellek olarak da tasvir edilse sanırız yanlış olmaz. 1,2 ve 3. seviye olmak üzere farklı hiyerarşide cache teknolojileri günümüzde kullanılmaktadır.
 Cache mimarisinin ilk kullanıma başlandığı yıllardan bu yana bu alanda da dramatik bir gelişim ivmesi kaydedilmiştir. Sözgelimi; önceleri disk birimi üzerinde yeralan bilgiye CPU erişmek istediğinde, bilgi diskten ana belleğe alınır, daha sonra küçük parçalara bölünerek birim birim cache bölgesine kabul edilerek CPU tarafından işletilebilirdi. Diğer bir deyişle; CPU'nun fazlaca oyalandığı iş türlerinden birisi; bilginin kendisine ulaşması ya da istediği bölgeye göndermesi, kısaca transferi idi. Bugün ise anakartların üzerinde bulunan DMA (Direct Memory Access) chipleri bu can sıkıcı yükü CPU üzerinden almışlar,böylece CPU'ya diğer işleri yapabilmesi için önemli bir zaman kazandırarak, sadece iş bittiğinde CPU'yu durum hakkında bilgilendirir olmuşlardır.